Til ein klimaskeptikar

Greenpeace activists burn a symbol of carbon dioxide as they demonstrate on November 13, 2008 in front of the Klingenberg power plant in Berlin. The environmentalists protested against plans by energy supplyer Vattenfall to transform the gas-fired plant into a coal-fired powerhouse. AFP PHOTO DDP/THEO HEIMANN GERMANY OUT
Illustrasjonsfoto: Theo Heimann/AFP

Av  Martin A. Engeset fyste formann for Mensa Norge

President Trump sin logikk: Etterisolerar du huset, stig temperaturen inne, men etterisolerar du Jorda med CO2, etc., er det kinesisk
bedrageri og propaganda å seia at det gjev isolasjonseffekt og høgare temperatur.

Ein kan måla CO2-innhaldet som har vore i lufta i alle fall 800.000 år tilbake. Dette gjer ein ved å måla CO2 i luftblærer i opptil så gamal is
i Antarktis og på Grønland. Innhaldet av CO2 har svinga mellom rundt 200 ppm (delar pr. million) under istider og rundt 300 ppm i varmare tider.
Svingingane i CO2 meinar ein har vore i alle fall medverkande årsak til istider og varmare tider. (Ei anna mogeleg medverkande årsak er periodiske svingingar i varmestrålinga frå sola.)

Les også: Miljømyter for fall

Rundt 1850 tok ein til å brenna kol for alvår og CO2 i lufta tok til å stiga - fyrst sakte, men etter som industrialiseringa skaut fart og seinar bil, andre motorar, damplokomotiv og motoriserte skip, etc., også fly, kom til for alvår, vart stiginga brattare.

Arkivfoto fra Sveagruven på Svalbard. Foto: NTB Scanpix

I mi skuletid sa lærebøkene at CO2 utgjorde 270 ppm. Dei var nok littforelda, for målingar frå Hawaii syner 314 ppm i 1958. Så alt då var ein komen i overkant av toppane av dei naturlege svingingane for dei siste i alle fall 800ooo åra. Pr. i dag har ein 405 ppm i gjenomsnitt (det svingar svakt med årstidene avdi det er meir folk og meir land/planteliv på nordlege enn på sørlege halvkule). Altså ei stiging på ca. 90 ppm (nær 30 prosent) på dei ca. 60 åra frå 1958, eller nær 150 ppm (vel 55 prosent) frå rundt 1850, då det visstnok låg på ca. 260 ppm.

Les også: Er vi bilister spedalske i deres øyne?

For å gå tilbake til det isolerte huset: Steien i steinulla eller glaset i Glava isolerar lite. Det som isolerar, er at mattene held lufta i dei still. Stilleståande luft leier varme dårleg, og isolerar altså godt. Er det nytta 20 cm isolasjonsmatter i  veggane, er det altså eit 20 cm tjukt lag stilleståande luft som gjev isolasjon og god varme inne.

Kva er det tilsvarande for CO2?

Atmosfæra når høgt opp, men vert tynnare med høgda. Men dersom vi seier at den tilsvarar eit 15 km (= 1.500.000 cm) tjukt luftlag med same
lufttrykket som ved jordoverflata, skulle det vera nær nok til at ein kan laga eit meiningsfyllt reknestykke:
1500000 cm × 405ppm =  1500000 x 405 : 1000000 = 607,5 cm.

Etter dette forenkla reknestykket, tilsvarar CO2 i lufta altså eit isolerande stilleståande luftlag på 600 cm - eller 6 m steinull eller Glava.
Effekten er nok litt mindre i og med CO2-en ikkje er stilleståande, men likevel. Og i motsetnad til stein og til glas i Glava, er CO2 aktivt
isolerande.

Martin A. Engeset

Les også: Klimakampen: 18 år med fiasko er nok

Av desse 6 m, er rundt 1,3 m «steinull» komne til dei siste 60 åra, ogvel 2 m sidan 1850.

Så overflatisk sagt, meinar Trump at opplysninga om at etterisolering med 1,3 m - eller 2 m -  «steinull» ekstra gjev meir isolasjon og meir varme, berre er kinesisk propaganda for å skada amerikansk og vestleg industri.

I tillegg kjem at høgare temperatur gjev meir vassdamp i lufta, og også vassdamp isolerar. Stig temperaturen så mykje at permafrosten i nord smeltar og frigjev mengder av metan, vert det enno verre, for metan har mykje større isolasjonseffekt enn CO2 (men vert ikkje verande i lufta i hundrevis og tusenvis av år, slik CO2 kan).

Fjerning av CO2 frå lufta? Pr. i dag er det berre eventyrfortelling frå ma. politikarar utan nok kunnskap, og frå kol- og oljeindustrien. For det eine finnest ikkje teknologien som skal til, og for det andre finnest ikkje lagerplass til så enorme mengder, tome gruver og ditto oljebrunnar innkludert.

I tillegg kjem skadane som skjer i havet, avdi CO2 gjer vatnet surare. Betskapen seier at i aller verste fall, kan 70% av alle artane i havet li borte.

Donald Trump under talen til FN. Foto: Spencer Platt/AFP


Vel, som han sa ein mann: «Einkvar bygningsmann kan attestera at etterisolerar du huset, stig varmen inne. Bør ikkje USA velga ein byggningsmann til president neste gong?»

(Eg presiserar at ovanforståande er ei forenkla framstelling, men hovedinnhaldet er rett: Etterisolerar du, vert det varmare.)

 
hits