hits

Vi bygger ikkje eit nytt bibliotek for oppbevare bker, Gunnar Stavrum

Leder av Norsk Bibliotekforening, Mariann Schjeide. Hovedbildet viser hvordan Nye deichmanske hovedbibliotek blir. (Foto: Lund Hagem Arkitekter og Alelier/Norsk Bibliotekforening)

Av: Mariann Schjeide, Leiar av Norsk Bibliotekforening

Gunnar Stavrum spr i Nettavisen 22. desember om vi treng eit nytt stort hus for ta vare p papirbker nr alle bker kan lesast elektronisk p mobilen.

 
Vi bygger ikkje eit nytt bibliotek for oppbevare bker, Gunnar Stavrum. Sjlv om den oppprinnelege etymologiske tydinga av ordet var boklager, er eit bibliotek mykje meir enn det. Bibliotek er ein stad, eit torg, ein teneste. Nokre kallar det medietek, andre stader heiter det lringssenter. Men likevel kallar dei fleste det fortsatt for bibliotek.

 
Biblioteket er eit kommunalt tilbod som famnar alle, heile livet. Den dominerande gruppa p bybiblioteka, heile 29% av brukarane, er mellom 19 og 29 r. Dei kjem ikkje primrt for lne bker. Og det er heller ikkje viktig. For oss som arbeider med og i bibliotek er beskstal langt viktigare enn utlnstal. Bibliotekdrift som er tilpassa si tid handlar om s mykje meir enn utln av bker: Arrangement, forfattarbesk, ln av pc-ar, slektsgransking, kollokviearbeid, debattar, foredrag, sprkkafear. Alt dette ser ein del av folkeopplysningstanken som har vore biblioteka sitt mandat i over 200 r. Kunnskap og opplysning til folket. Utlnstal aukar, beskstal aukar, dei digitale skreddarsydde tenestene til publikum har forundra mang ein politikar utan lnekort. Biblioteka var blant dei frste til ta i bruk ny teknologi for snart 30 r sidan til gjenfinning, kjeldegransking, utln og registrering. I dag kan alle brukarar opprette sin profil, f varsel om interesseomrde, bestille og fornye.  E-bokulnet ligg p rundt 2% av det samla utlnet.


Biblioteka er den einaste mteplassen vi har i samfunnet som er gratis. Biblioteka skrer hgast p alle kommunale brukarunderskingar over heile landet. Biblioteka har skjnt korleis flokkdyret i oss opptrer, biblioteka har skjnt behovet for ske saman. Gjerne for mte andre aktivt, men ogs behovet for vere aleine saman med andre. Nr det gjeld samla tal for Deichman s hadde biblioteket ein vekst i beskstal p 14% i hve til ret fr. Det er mange Osloborgarar, det! Det er fordi biblioteka generelt, og her Deichman spesielt, har vist seg som tilpasningsdyktige. Dette har resultert i ein politisk vilje til satse p biblioteket som den tredje staden, som eit rom i byen. Ikkje ute, ikkje heime. Munchmuseet som blir Deichmans nabo i Bjrvika har eit estimert beskstal p ein halv million i ret. Deichmans estimat for eige besk nr det str ferdig er 2 millionar beskande.

 
Biblioteka som byutviklar er ei suksesshistorie ogs andre stader i landet. Vi har sett det i Troms, Bod, Lillehammer og Stavanger for nemne nokre byar. Biblioteket p Slvberget i Stavanger har like mange besk som Oljemuseet, Arkeologisk museum og Rogaland teater til saman. Til saman! Fordi dei er ein lagringsplass for bker? Det er innlysande at det ikkje kan vere forklaringa. I tillegg til vere ein terskelfri mteplass, er kunnskapsutvikling og ?formidling viktigare enn nokonsinne. Og det er oss revnande likegyldig om det skjer i papirform eller elektronisk form, om det skjer i form av foredrag eller debattar. Form har i det heile tatt aldri vore viktig for oss som arbeider i og med bibliotek.

 
Derfor er det direkte feil nr Stavrum skriv at ?allerede n er man i gang vurdere om Nye Deichman kan vre et sted for mter, seminarer og debatter. Dette er s visst er ingenting Deichman, eller andre bibliotek for den saks skuld, vurderer. Det er noko biblioteka halde p med i revis, det er ein del av samfunnsoppdraget vrt. Der har biblioteka ogs ein klar marsjordre i bibliotekloven som seier at biblioteka skal vere ein uavhengig debattarena. Vi brukar ikkje mteplassomgrepet og har biblioteket som ein debattarena for skjule at papirbker ikkje er framtida. Det ville ikkje falt oss inn ein gong. Bibliotekarar kjenner p ingen mte at vi har gtt eit hakk ned nr vi understreker behovet for mteplassar og frie debattar i ei teknologisk tid. Tvert om! Deichman spesielt viser at dei er tilpasningsdyktige og framtidsretta nr dei har fleire tusen arrangement i ret.

 
Biblioteka i Noreg er ein garantist for lik rett til informasjon i eit levande demokrati, biblioteka er ein demokratisk aktr i seg sjlv. Nr Oslo no satsar stort ved bygge eit nytt hovudbibliotek, s er det fordi Oslo kommune har skjnt kor viktig biblioteket sin rolle som byutviklar er. Dei har skjnt at i ein pulserande by s  treng vi mtast, dei har skjnt at debattar der vi ser kvarandre i augene langt borte fr dei anonyme kommentarfelta har ein verdi i eit opplyst demokrati, dei har skjnt biblioteket som trivselsfaktor og  integreringsarena. Og dei har skjnt at litteratur og kunnskapsformidling kan vere nyttig i mange former, ikkje berre lesing fr ei papirbok. Samtidig ser vi at at papirboka ikkje var s dyande nokre av oss ei stund trudde, papirboka har vist seg overlevelsesdyktig. Skulle ho likevel ein gong i framtida trekke sitt siste sukk, s skal vi klare leve godt ogs med det.


For realiteten er dette: Biblioteka er velferdsstatens mest moderne, inkluderande, vidtfamnande og vellukka institusjon.

Ingen kommentarer

Skriv en ny kommentar